Anders dan bij veel medicijnen kunnen chirurgische ingrepen die de orthopedie aangaan aan patiënten worden verkochte voordat deze grondig getest worden op veiligheid en effectiviteit. 
Dit wil zeggen dat miljoenen operaties voor bijvoorbeeld pijn aan de knieën, schouders of rug worden uitgevoerd zonder enig onderzoek om te bevestigen dat ze echt werken. Recent is een groot aantal van deze operaties wel onderzocht, hieruit bleek dat veel populaire operaties niet beter werken dan een placebo variant hiervan. Toch worden veel van deze operaties nog steeds uitgevoerd met getallen die de honderdduizenden per jaar aantikken.

knee anatomy drawing

 

Knie operaties nemen we deze keer als voorbeeld. Artrose aan de knie is een veel voorkomende diagnose. Dit resulteert niet direct in pijn, sommige patiënten met significante artrose ervaren namelijk geen pijn. Daarnaast hebben vele mensen pijn aan de knie zonder artrose. Ondanks deze slechte correlatie is chirurgie om artrose te corrigeren erg populair, met een nummer van maar liefst een 20.000 per jaar in Nederland.

 

Vijftien jaar geleden was vooral de chirurgische ingreep waarbij beschadigd kraakbeen of bot werd verwijderd erg populair. Van de voordelen van deze ingreep was algemeen bekend dat deze niet heel indrukwekkend waren. Men begon zich af te vragen of ze werden veroorzaakt door een placebo of dat deze resultaten bereikt konden worden met minder invasieve behandelingen zoals training, fysiotherapie of rust. Om de placebo behandeling te testen werd een grootschalig onderzoek opgezet waarbij de ene helft een ingreep onderging waarbij beschadigde delen kraakbeen en bot werden verwijderd. De ander helft onderging enkel een incisie van de huid. De patiënten wisten niet onder welke groep zij vielen. In de loop van een aantal jaar rapporteerden de beide groepen over het gevoel van pijn en functie in de knie. Hieruit bleek dat de placebo-groep gelijk scoorde aan de operatie-groep op alle momenten van dit natraject.

Dit jaar start een nieuw onderzoek waarin chirurgie tegenover fysiotherapie wordt vergeleken. Wij zijn enorm benieuwd naar de resultaten van dit onderzoek en beloven jullie daarvan op de hoogte te houden.

Sanne Waterlander